De week van… Aniek en Yalan

Wij zijn Yalan Lips en Aniek Stokkers, de twee actrices van de voorstelling Joep! van Theater Gnaffel. Naast ons werk bij Gnaffel zijn wij beiden als freelancer actief in de theater –en muzieksector. Hieronder beschrijven wij een week uit ons leven.

Maandag 26 december
Terwijl Aniek deze dag genoot van een kerstbrunch bij haar familie, was het voor Yalan alweer tijd om te werken. Na een kerstontbijt bij de schoonfamilie stapte zij in de trein naar Amsterdam, om vervolgens de auto te pakken naar het zuiden van het land. Daar speelt zij vandaag een gethematiseerde dinershow. De werkdag begint om 15 uur met de grime. Na de grime wordt er gegeten. Vervolgens start om half 5 de soundcheck, zodat stipt om 17.00 uur de eerste van twee voorstellingen kan beginnen. De dinershow gaat over een Italiaanse familie met een Italiaans restaurant, en vanzelfsprekend komen alle Italiaanse ballads en klassiekers voorbij. Het restaurant was beide shows volledig uitverkocht en de avond was extra bijzonder vanwege het kersttintje. Na de tweede voorstelling kon Yalan weer terug naar Amsterdam, waar ze Tweede Kerstdag afsloot met een serie op de bank.

Dinsdag 27 december
Aniek zat na de kerst op dinsdagochtend met een kopje koffie in de trein van Utrecht naar Zwolle. Vandaag stond de eerste repetitiedag van Cirque de la Decadence op de planning, een nieuwe voorstelling van Theater The Young Ones waar ze in gaat spelen. De repetitie begint traditioneel op z’n Young Ones: met een fysieke mimetraining waarin het lichaam, de ruimte en de groep centraal staan. De cast van de voorstelling bestaat dit keer uit ruim 50 jongeren, aangevuld met 8 professionals, waaronder Aniek. Na de training hebben we gewerkt aan het zetten van de eerste vijf scenes. Het is een vluchtig traject, want de voorstelling gaat een maand later al in première. Reden genoeg dus om hard en snel te werk te gaan.

Na deze repetitie ging Aniek nog even snel langs Gnaffel om het decor voor Joep! in te laden voor de volgende dag en met een bus vol poppen reed ze terug naar Utrecht.

Woensdag 28 december
Woensdagochtend vertrok Aniek vanuit Utrecht met de bus decor naar het Amstelveens Poppentheater. Daar was Yalan ook al gearriveerd, en die stond haar met een kopje koffie op te wachten. Het theater bleek ontzettend leuk en sfeervol. We werden enthousiast ontvangen door eigenaresse Myrthe en technicus Joris. We hadden iets eerder afgesproken, want de voorstelling zou worden gefilmd. Dus leek het ons wel fijn om van tevoren nog even een doorloop te doen, zodat de cameramannen goed inzicht hadden in de voorstelling. Na de doorloop kwam het publiek binnen en voor een zaal vol kinderen en hun familie speelden we Joep!.

Na afloop bespraken we de voorstelling nog even met onze regisseur Mark Haayema, die er na lange tijd weer eens was om te kijken. Het was voor onszelf heel goed om te voelen dat de voorstelling zo gegroeid is sinds de première en dat het vele spelen zijn vruchten afwerpt. Ook Mark was gelukkig tevreden en met een goed gevoel verlieten we het theater, terug naar Utrecht en Amsterdam.

Donderdag 29 december
In tegenstelling tot het vaak vroege opstaan tijdens de tournee van Joep!, kon Yalan deze dag uitslapen. Vandaag was het namelijk tijd voor een klus met haar zangtrio, waarmee ze door het hele land te boeken is en optredens verzorgt. Ze moest om 16.30 uur aanwezig zijn in een café/restaurant in Tilburg, waar ze met haar collega’s een avondvullend muzikaal optreden zou verzorgen. Na het aansluiten van de installatie, de soundcheck en de maaltijd, begonnen ze om 18.15 uur met zingen. Een mix van kerst en pop/soul nummers (denk aan Michael Jackson en Stevie Wonder). Het publiek was enthousiast en positief. Om 21.30 uur was Yalan klaar, waarna ze nog even een bezoek aan haar ouders kon brengen, die daar in de buurt wonen!

Vrijdag 30 december
Joepie! Vandaag was het opnieuw tijd voor Joep!. Met frisse moed ontmoetten Yalan en Aniek elkaar die ochtend in Utrecht, om aan de wereldreis naar Gent te beginnen. Joep! stond in Gent als onderdeel van het Spekken Festival, een jeugdtheaterfestival. Het was druk op de weg. Waarom, vraag je je af, het was immers 30 december. Wat doen al die mensen op vrijdag om elf uur op de weg? Met enige vertraging arriveerden wij in theater de Tinnenpot in het centrum van Gent. Soms is het best spannend om met een enorme decorbus door de kleine steegjes van een stad te rijden. Gelukkig stond de bus na een aantal keer steken en achteruit uiteindelijk op zijn plek.

We werden binnengelaten door twee vriendelijke technici. We begonnen gelijk met het uitpakken en opzetten van ons decor, terwijl zij ons lichtplan uitwerkten. We liepen goed op schema en de organisatie van Spekken kwam vertellen dat de zaal vrijwel uitverkocht was. Goed nieuws dus! De Vlaamse kinderen waren aandachtig en rustig aan het kijken, en wilden na de voorstelling maar wat graag met de poppen van Gnaffel op de foto. Naast gewoon publiek zat er bij deze voorstelling ook een kinderjury in de zaal. Deze jury voorziet alle voorstellingen van het Spekken festival van een cijfer, waarna uiteindelijk een winnaar wordt gekozen. Nu maar duimen dat ze van Theater Gnaffel genoten hebben. Na de voorstelling hebben we snel opgeruimd en ingeladen, want we hadden nog een reis van 3 uur voor de boeg.

Zaterdag 31 december
Aniek heeft ook nog een eigen jeugdtheatercollectief, T.H. de Wei, waarmee ze met 3 anderen in het artistieke team zit. Het leek T.H. de Wei handig om op oudejaarsochtend nog een bestuursvergadering te plannen. Tijdens deze vergadering werden de nieuwe plannen voor het volgend seizoen aan het bestuur gepresenteerd en de actiepunten afgewerkt. Na afloop was het tijd voor een oliebol.

Yalan had het deze middag beter bekeken en ging naar de film Nocturnal Animals, geregisseerd door Tom Ford. Ze had er goeie verhalen over gehoord en niets bleek minder waar, want de film maakte veel indruk. Het was zo gefilmd en geacteerd dat het Yalan sinds langs tijd weer eens het gevoel gaf dat ze de gebeurtenissen zelf zou kunnen meemaken. Daarbij was de koppeling tussen het fictieve leven en de realiteit heel mooi gelegd. Een aanrader dus, en altijd fijne inspiratie voor een actrice.

Na de vergadering en de film was het oudejaarsavond, oftewel eten en drinken bij vrienden, champagne om 12 uur, vuurwerk en oliebollen!

Zondag 1 januari
Wat kan je beter doen op 1 januari dan in je joggingbroek op de bank liggen met Netflix, een kop thee en okee vooruit, nog een oliebol. En zo geschiedde.

3 vragen aan.. Udo Thijssen

Udo Thijssen ontwerpt het decor voor de nieuwe voorstelling Het Wilde Westen van Calamity Jane, die op 4 februari 2017 in première gaat in Schouwburg Odeon in Zwolle. In deze ‘3 vragen aan…’ vertelt Udo over zijn ontwerp. Het eindresultaat is vanaf februari in de theaters te zien!

1. Kun je vertellen hoe zo’n proces van het ontwerpen van decor bij een voorstelling verloopt?
“Vaak begint het ontwerpen met het lezen van de toneeltekst. Ik zie dan welke scenes er zijn en wat er in die scenes nodig is aan spullen. Vervolgens praten de regisseur en ik over de voorstelling. Wat voor ideeën heeft zij allemaal? En wat voor een ideeën heb ik? We gaan dan ‘brainstormen’. Daarna ga ik op onderzoek uit. Ik zoek ter inspiratie plaatjes op in mijn kunstboekencollectie en zoek naar informatie op het internet over het Wilde Westen en Calamity Jane.

Als ik alles bij elkaar heb, ga ik aan de slag met een maquette. Vaak is dit een schetsmaquette. Ik maak dan een soort van doos die een theaterzaal is in het klein. Ik ga daar een beetje in werken met kleine stukjes hout, touw, karton en verf. Ook heb ik een klein poppetje dat ik gebruik en in het kleine theatertje zet om te zien of de verhoudingen met een mensfiguur nog wel kloppen. Die schetsmaquette is een beetje slordig, want het is een schets, maar geeft al gauw een goed idee van wat ik wil maken.

Met de schetsmaquette ga ik naar de regisseur en de decorbouwer om te zien wat zij vinden van de eerste kleine spullen die ik heb gemaakt. Als we erover hebben gepraat, begin ik opnieuw met een maquette, maar dan eentje die netjes is en het echte ontwerp gaat zijn. Ik maak alles opnieuw en voeg er decor en spullen aan toe. Ook hierbij houd ik telkens dat kleine poppetje naast de spullen die ik maak om de verhoudingen in de gaten te houden. Uiteindelijk is het ontwerp af en kan ik het tonen aan iedereen die meedoet aan de voorstelling.”

2. Dit is de maquette van het decor van Het Wilde Westen van Calamity Jane. Hoe kwam je op het idee voor dit ontwerp?
“Het verhaal speelt zich af in een theatertje en de voorstelling is ook te zien in het theater. Ik moest dus een theatertje maken voor in het theater. Hierbij ging ik uit van wat er te zien is achter de schermen van een theater en maakte dat tot een ontwerp voor op het speelvlak. De personages voeren ons in dat theater-in-een-theater al vertellend mee naar het Wilde Westen, dus probeer ik er ook voor te zorgen dat de spullen zo gebruikt worden dat ze het Wilde Westen kunnen voorstellen.”

3. Kun je de maquette nog iets verder toelichten?
“De regisseur wilde graag dat er spulletjes uit de lucht naar beneden konden zakken. Vandaar dat ik veel touwen gebruik in mijn ontwerp. Als versiering, maar ze kunnen ook gebruikt worden om dingen te laten zakken en op te hijsen.”

ontwikkeling pop Calamity Jane

Achter de schermen wordt momenteel al druk gewerkt aan de nieuwe voorstelling Het Wilde Westen van Calamity Jane. Deze voorstelling gaat op 4 & 5 februari 2017 in première in Schouwburg Odeon in Zwolle. Elout is bezig met het maken van de poppen. Hieronder zie je de ontwikkeling van Mrs. Alton, één van de poppen voor de voorstelling. Het uiteindelijke resultaat van Mrs. Alton zie je natuurlijk binnenkort ook!

Een week van De Makkers (Yuna Linda en Fieke van der Panne)

Inmiddels zijn wij alweer bijna 4 maanden bezig met het Jonge Makers traject bij Theater Gnaffel. ‘De Makkers’ begint steeds meer vorm te krijgen en er liggen mooie plannen klaar. Maar hoe ziet onze week er nou eigenlijk uit? We willen je graag een kijkje in de keuken geven van een doorsnee week.

Maandag
9:00 uur start onze werkdag. De ochtend beginnen we met een kop koffie en het doorspreken van vorige week. To do lijstjes zijn niet meer weg te denken, en al snel beginnen we met het eerste punt. Ditmaal was dat met een gesprek voor het Bevrijdingsfestival van aankomend jaar. Na het gesprek zijn we verder gegaan met het uitwerken van onze plannen voor dit jaar. We zijn wat meer ingegaan op de inhoud van ideeën die we al eerder hadden gemaakt. Om 15:30 uur hadden we een afspraak met FabriekFanatiek die druk bezig is met onze huisstijl en website. We hebben een fotoshoot gehad en zij hebben hun ideeën aan ons voorgelegd, waar wij helemaal blij van werden….!

Dinsdag
9:00 uur en onze werkdag is weer begonnen! Vanmorgen zeiden we nog tegen elkaar op de fiets dat we echt in onze handjes mogen knijpen met het werk wat we nu doen. Elke dag gaan we met plezier naar DOAS toe. Vandaag zijn we een hele dag op kantoor aan het werk. Naast de plannen voor dit jaar moeten we ons natuurlijk ook richten op het jaar na het traject. We schrijven, denken, typen, praten, schrijven weer, krassen weer door, denken, praten etc. Ook hebben we huiswerk meegekregen van Jeannette Eygenraam. Jeannette helpt ons bij het ontwikkelen van het beleidsplan. Haar opdracht was om ons beleidsplan nog meer aan te scherpen en de aanwijzingen die zij heeft gegeven in de vorige bijeenkomst erin te verwerken.

Woensdag & donderdag
06:15 uur. Wekker gaat! Deze dagen zijn de Makkers in Amsterdam te vinden. We geven twee dagen workshops op het Sweelinck College voor Gebied B. Dit is een mooie kans om alles wat we geleerd hebben tijdens de cursus ‘filosoferen met kinderen’ toe te kunnen passen bij deze leerlingen. Het thema waarmee we deze dagen gaan werken is: cijfer & geluk.

Vrijdag
9:00 uur starten we weer met een bak koffie in DOAS. We bespreken door wat er vandaag moet gebeuren en maken weer een lijstje. In de ochtend zijn we bezig met het schrijven van teksten voor de website.
12:30 uur…lunch!
Na de lunch lezen we nog eenmaal de teksten door en daarna gaan we aan de slag met het maken van een begroting voor het jaar 2016/2017. Wat een cijferwerk is dat! Langzamerhand worden deze theatermakers ook steeds meer Excel experts. Dat hadden we 4 jaar geleden niet gedacht.

Zaterdag
Deze dag staat altijd in het teken van de Kofferbak. Dit zijn de workshops die we geven aan kinderen van 5 tot 12 jaar.
En daarna…..echt even weekend, zodat we maandag weer met nieuwe en frisse moed aan de slag kunnen gaan!

Interview met Mark Haayema

Vijf vragen aan Mark Haayema, schrijver van de voorstelling Oma, mag ik mijn pop terug? en het gelijknamige boek, en ook als acteur te zien in de voorstelling van Theater Gnaffel.

1. Hoe kwam je op het idee voor dit boek?
“Toen ik 8 jaar was, begon mijn oma steeds meer vergeten. Ze had Alzheimer. Als kind een gekke periode. Mijn oma waar ik altijd trots op was, omdat ze sjiek was en altijd alles wist, veranderde in een kind dat speelde met een knuffelhond. Ik wilde een boek maken, waarin je door de ogen van een kind kijkt naar ouder worden en vergeten.”

2. Hoe is het om zowel de schrijver van het boek en script als acteur in de voorstelling te zijn?
“Heel bijzonder. Normaal gesproken neem ik afscheid van een tekst als deze gepubliceerd of gespeeld wordt. Anderzijds krijg je als acteur meestal een nieuwe tekst voor je neus, waarvan je de personages en woorden moet onderzoeken. Nu ken ik de personages zo goed dat ik hun taal begrijp. Het gevaar dreigt dat je moeilijk afstand doet van je eigen tekst. Dus ik probeer zoveel mogelijk het te zien als een nieuwe tekst.”

3. Hoe is het dat het boek nu een voorstelling wordt, wordt de voorstelling zoals je verwacht had?
“De voorstelling wordt geen kopie van het boek, maar een theatrale vertaling. Met beeldend poppentheater ga je vaak meer uit van het beeld dan de taal. Je kunt dus veel breder denken. En anders. Dit levert een heel rijke voorstelling op. Het is een ander medium waar het boekverhaal zich gelukkig heel goed voor leent.”

4. Je speelde al eerder in voorstellingen van Theater Gnaffel. Wat vind je zo leuk aan poppenspel?
“Poppenspel is het toppunt van het ‘alsof’. Je gaat geloven in een stukje levenloos materiaal, wat tot leven komt met je eigen fantasie. Fantasie die bij iedereen aanwezig is, wordt opgeroepen. Of je nou een kind, volwassenen of hond bent, je gelooft het wanneer het goed bespeeld wordt. Ook al spreek je niet eens de gesproken taal. De beeldende taal is universeel.”

5. Je hebt al eerder samengewerkt met Elout Hol (regisseur) en Theater Gnaffel. Wat trekt je aan in de samenwerking met Gnaffel?
“De poppen van Elout zijn bijzonder. Zodra je ze in je handen hebt, krijgen de poppen een karakter. Je hoeft er niet eens zoveel voor te doen. Gnaffel maakt voorstellingen die iets met je doen. Ik kan vrolijk uit een voorstelling komen van kabouter Plop, maar een dag later ben ik de inhoud vergeten. Gnaffel weet op een speelse, hartverwarmende manier verhalen te vertellen, die je nog lang bijblijven. En daar is volgens mij theater voor bedoeld.”

Laat het maar lekker gaan gedonderen (Dorine)

Vandaag (vrijdag 26 september) is er voor de derde keer een try- out met publiek. De naam zegt het al: letterlijk uitproberen wat het publiek van onze voorstelling vindt, dat meenemen en verwerken, bijschaven, aanpassen of negeren. We speelden ‘Gedonderdag’ reeds twee keer voor de doelgroep: kinderen vanaf zes jaar. Ze vonden de voorstelling mooi, griezelig, spannend, grappig. Dat was heel fijn.

Het begint nu allemaal op zijn plek te vallen. Het team werkt hard als team en ieder draagt zijn of haar steentje bij vanuit zijn of haar expertise. De techniek is geweldig: met engelengeduld volgen ze alle veranderingen die er in zo’n laatste fase bij horen. Hulde! En ook de acteurs gaan lekker los: spelplezier staat voorop.

We zijn er wel klaar voor: kom maar op met die première en al die kinderen!!! Laat het maar lekker gaan gedonderen…

Met groet, Dorine Cremers (dramaturgie)

Gnaffel_Gedonderdag_pr-beeld

De volgende blog bij deze voorstelling komt van regisseur Gienke Deuten, na het premièreweekend.

Het einde van de trechter… (Ron)

Tjonge jonge.

De vraag, of ik even een blogje wil schrijven…..

Terwijl mijn hoofd zich langzaam vult met Gedonderdag en er steeds verder wordt ingetuned op de materie, begint de voorstelling langzaamaan meer en meer vorm te krijgen. Gedonderdag komt er aan. Het proces verloopt erg organisch, wat zeer prettig is. Het is hard werken, en we trekken de voorstelling langzaam naar ons toe. Het wordt ‘eigen’. Lastig om even iets te schrijven als je midden in een proces zit. Het zoeken naar helderheid voor de woorden is net zo chaotisch als het zoeken naar helderheid in de structuur van de voorstelling. Het einde van de trechter is in zicht. Nog twee weken, dan zijn alle puzzelstukjes hopelijk op hun plaats gevallen en is het, als we zo door gaan, een knallende, spannende, volle, en erg mooie voorstelling.

Tot kijk op tour.

Ron van Lente

Ron in Apenstreken

 

 

Het beeld vormen of vorm te geven? (Jacqueline)

Ik ben Jacqueline van Eeden, theatervormgever.  Ik ben bezig de voorstelling ‘Gedonderdag’ vorm te geven. Of eigenlijk kun je beter zeggen dat ik het beeld vorm van wat je ziet tijdens de theatervoorstelling: het decor, de kostuums en de rekwisieten. Dat bedenk ik en maak ik, of laat ik maken. En bij deze voorstelling werk ik ook met Elout samen aan de poppen.

Goed, wat heb ik gedaan?

Ten eerste het decor: eerst een idee, dan een maquette en dan de maquette omzetten naar een decor op theaterformaat.

Voor het decor heb ik het landschap van het hoge Noorden als uitgangspunt genomen, waar de verhalen van de Edda, waar de voorstelling op gebaseerd is, hun oorsprong hebben. Het landschap, omdat we de godenwereld van de Edda door de acteurs in ‘Gedonderdag’ letterlijk laten maken, wil ik dat dat zichtbaar in het decor tijdens de voorstelling plaatsvindt. De acteurs laten die wereld, dat land ontstaan.

Dit idee heb ik gecombineerd met een oude foto die ik op internet zag van een stel in een lappentent. Een stel in een primitieve stoffen hut met palen, de achterwand bestaande uit lappen. Zoals Gienke Deuten (regisseur) over deze te maken voorstelling ooit zei: “Ik wil een gevoel van bij elkaar zitten en verhalen vertellen, zoals rond een kampvuur zitten overbrengen”. Daar deed deze tent van lappen mij aan denken.

Daarna de maquette:
Naar de stoffenwinkel! De kleuren van het land dat ik voor me zag, ben ik gaan zoeken in stoffen. Met de stof naar huis en in de maquette heb ik een soort wandkleedje gemaakt met het landschap van het Hoge Noorden als uitgangspunt.

maquette gedonderdag

Eerst moet ik zelf tevreden zijn over de maquette en dan ga ik ermee naar Gienke.  Soms moet er na onze gesprekken nog van alles veranderen, nu waren het slechts details.

En dan het echte decor!
De vertaling van een 20 cm x 40 cm doekje uit de maquette naar een groot  theaterdoek van 5m x 10 m. Uitrekenen hoeveel stof ik van alle dessins nodig heb, de stof kopen, de stukken stof eerst brandvertragend laten spuiten. Dit laatste om aan de regelgeving omtrent de brandveiligheid in het theater te voldoen. De stof voelt na het spuiten vies aan!

Vervolgens kan het echter maakwerk beginnen, met behulp van Ingrid! Knippen, naaien en verven.

Zo’n groot doek naaien is best een lastig klusje. 

IMG_4135

Een naaimachine heeft zo zijn beperkingen!

IMG_4146

De poppen maak ik samen met Elout. Voor de zomer heeft Elout al flink wat gekleid, mallen gemaakt en de koppen in rubber afgegoten. En ik heb de Godenzonen al harige lijven gegeven.

Nu nog uitzoeken of we de koppen zo laten of dat ze geverfd gaan worden?

elout aan het werk jacq pop

De vormgeving is bijna klaar, nog even doorwerken… Op de première is alles wat je hier op foto ziet echt af!

Poserende poppen (Annemarth)

Gnaffel_Gedonderdag_pr-beeld_zonder-logos

Vanaf vandaag tot en met de première van Gedonderdag, op zaterdag 27 september, verschijnt er regelmatig een blog over het maakproces van de voorstelling. Op deze manier willen we je een idee geven van wat er allemaal achter de schermen plaatsvindt. Annemarth Velds, medewerker marketing & publiciteit, trapt af!

“Vorige week was de eerste werkweek na de vakantie. Naast een training voor onze database, enkele afspraken en wat voorbereidingen voor het Stadsfestival, stond deze week voor mij vooral in het teken van het publiciteitsmateriaal van Gedonderdag. Binnenkort moet dit namelijk bij de theaters liggen. Onze vormgeefster, Marie-Louise de Bruijn van Gravue, was voor de vakantie al begonnen met het ontwerp voor de flyer en poster. Nu moest het verder worden ingevuld, afgestemd en afgewerkt.

Ook een foto voor de flyer en poster ontbrak nog. Woensdag kwam daarom fotograaf Erik Franssen. Poppen uit de voorstelling poseerden geduldig als model totdat het gewenste beeld geschoten was. Marie-Louise kon vervolgens verder met het ontwerp, terwijl ik de teksten afmaakte en informatie controleerde. Na nog behoorlijk wat heen- en weer mailen om alles helemaal goed te krijgen, is het ontwerp nu klaar en naar de drukker. Binnenkort zien jullie het resultaat. Laten jullie weten wat je ervan vindt?”

 

In de volgende blog is het woord aan vormgeefster Jacqueline van Eeden.