Illustreren op kostuums

Famke Roozen is beeldend kunstenaar en illustreerde de kostuums van de voorstelling VAN MIJ. Een samenwerking met kostuumontwerper Dorien de Jonge. Met textielverf en -stiften kreeg Famke de vrije hand om de witte kleding van de acteurs te illustreren. Daarvoor liet ze zich inspireren door gedichten van Ted van Lieshout. VAN MIJ is gebaseerd op het verzameld werk ‘Hou van mij’ van Van Lieshout.

Hoe heb je zijn gedichten verwerkt op de kleding?
‘Ik hou van het kinderlijke dat in de gedichten zit. Het vraagt om een grote fantasie en juist kinderen kunnen dat heel goed. Ik heb geprobeerd de gedichten niet letterlijk op de kleding te tekenen, maar illustraties te maken die door iedereen anders geïnterpreteerd kunnen worden.’

Kun je een voorbeeld noemen?
‘In de scene ‘Broertje’ blijft Sam alleen over met een kusje op zijn jas. Er is een omhelzing geweest en het kusje blijft alleen achter. Als hij dan geen broertje of zusje heeft dan geeft hij zichzelf maar een kusje. Zo zie ik het, maar iedereen kan dat weer anders invullen, dat vind ik juist mooi.’

Wat hoop je dat de kinderen en hun ouders in jouw illustraties zien?
‘Ik hou van dromen en het onderbewuste. Ik ben daar veel mee bezig. Juist die kinderlijke onschuld vind ik mooi. Als we ouder worden verliezen we dat een beetje. Ik hoop dat iedereen in de zaal dat weer even heeft. Gebruik je fantasie! Wat zie jij erin? Het antwoord is altijd goed.’

VAN MIJ speelt momenteel in de Nederlandse theaters. Bekijk hier de speellijst.

Broertje – Ted van Lieshout

Ik wou dat ik een broertje had, dan leerde ik hem lopen
Dan wees ik alle dingen aan en zei of hoe het heet
Dan kon ik aan hem laten zien dat ik al zoveel weet
Ik deed hem ook een luier om en gaf hem zelfs de fles
En later als hij leren moet, dan hielp ik bij de les

Ik wou dat ik een broertje had, dan leerde ik hem zingen
Ik ken nog alle liedjes die mijn moeder zong voor mij
Dan las ik hem verhaaltjes voor en tekende erbij
Dan mocht hij komen kijken hoe ik mijn konijntje voer
Dat kon als ik een broertje
had, maar ja ik heb geen broer

Ik loop alleen en wijs mezelf wel alle dingen aan
En ik zing voor me uit, dat heb ik altijd al gedaan
Maar als ik wel een broertje had, dan gaf ik hem een kus
Omdat ik heel veel van hem hield, maar ja dat kan niet dus

Ik wou dat ik een broertje had, dan kon ik met hem spelen
Dan gooide ik een bal naar hem en hij wierp hem weer terug
En als mijn broertje moe was mocht hij altijd op mijn rug
Dan zou ik voor hem zorgen, want mijn broertje was maar klein
Een grote broer moet beetje vader voor zijn broertje zijn

Ik gooi de bal omhoog en vang hem zelf maar weer op
Ik voel me vaak alleen als ik de bal de hoek in schop
Omdat ik maar alleen ben, ben ik niemands broertje dus
Ik wou dat ik een broertje had, een broertje
Of een zus

Een ober van niks (4+) – Jansen & de Boer

Noralie Jansen en Willeke de Boer, oftewel Jansen & de Boer, volgen bij Theater Gnaffel tot het einde van het jaar het Nieuwe Makers Traject van Provincie Overijssel. Ondanks coronabeperkingen wordt er, na het succes van hun eerste voorstelling FLAT, momenteel gerepeteerd voor hun nieuwe voorstelling ‘Een ober van niks’.  

‘Een ober van niks’ (4+) is een muzikale voorstelling met poppen, gebaseerd op het gelijknamige boek van Tjibbe Veldkamp, uitgegeven door Ploegsma, Amsterdam.

Er was eens een ober van niks. Hij deed heel erg zijn best om een goede ober te zijn, maar het wilde niet lukken. Alles ging altijd verkeerd. Hij struikelde en strooide erwtjes, hij duikelde en hup daar vloog de taart. Bijna op iedere gast knoeide hij wel iets. Als hem weer zoiets gebeurde, mompelde hij ‘sorry’ en hij ging nog beter zijn best doen. Als hij dan toch weer ondersteboven de zaak doorgleed en taart op iemand knoeide, stonden de gasten kwaad van tafel op: ‘Wat een prutsober!’ Het restaurant werd iedere avond leger. Tot er tenslotte niemand meer door hem bediend wilde worden. Of toch wel?

De voorstelling gaat, zo mogelijk, in oktober 2020 in première in de Zwolse theaters.

Online afstuderen tijdens corona

Online afstuderen in coronatijd. Zo hadden Lotte en Valerie het van tevoren niet bedacht. Maar bij de pakken neer zitten, doen ze niet aan. Onze talenten gaan door! Valerie de Ridder en Lotte Visser gaan eind juni afstuderen in digitale vorm: films met amateurspelers, kinderen en poppen. Nieuwe theatermaker Rosalie-Anne heeft een film gemaakt van haar eindvoorstelling ‘Kijk je in mijn hoofd’ die niet gespeeld kon worden in maart/april. Deze wordt in september getoond en zo mogelijk gespeeld.

Geloof in jezelf
Lotte: “Mijn afstudeervoorstelling gaat over geloven. Geloven in jezelf, in een ander, in een religie, in kunst… Het zoeken naar houvast. Ik werk met vijf enthousiaste spelers met wie ik deze thema’s probeer te onderzoeken. Op dit moment repeteren we iedere week digitaal en geef ik de spelers steeds een opdracht mee. Ze maken bijvoorbeeld een filmpje, tekst of scène aan de hand van de thematiek. We reflecteren op de resultaten tijdens de digitale repetities en nemen die mee als materiaal. Zodra het weer mag, gaan we naar buiten en zetten we het verzamelde materiaal om in een voorstelling. Het wordt een theatrale route door de natuur waarin het publiek – uiteraard op 1,5 meter afstand – op zoek gaat naar houvast. Want hoe vind je houvast als de grond onder je voeten is weggeslagen? Hoe vind je die vaste grond weer terug in het nieuwe normaal?”

Hoe word je dapper?
Valerie: “Hoe word je dapper? Deze vraag ga ik met kinderen in de leeftijd van 6 tot en met 9 jaar onderzoeken. Het wordt een digitale voorstelling over de growth en de fixed mindset. Growth is de overtuiging dat je talent kunt ontwikkelen en fixed is de overtuiging dat je kwaliteiten vast staan. Via video’s en videobellen geef ik opdrachten aan mijn spelers en houd ik contact. Afgelopen week heb ik een videogesprek met de spelers gehad en ze waren enthousiast dat ze poppen van Theater Gnaffel mochten bespelen. Woensdag gaan we los en ik begin aan het laatste onderdeel van mijn opleiding Docent Theater (NHL-Stenden).”

Kijk je in mijn hoofd
Rosalie-Anne: “Je wordt geboren, je groeit op en voor je het weet ben je in gevecht met het leven. Totdat de tijd je inhaalt en je dwingt om stil te staan. ‘Ken je dat? Je raakt verstrikt in je gedachten en stikt door zoveel lucht. Ik snap niks van tijd en ik ben altijd bezig met ‘wat als’. Om nog maar te zwijgen over wat jij allemaal niet vindt. In ‘Kijk je in mijn hoofd’ ervaar je door een route op locatie mijn zoektocht naar ‘leven’. Via het kinderlijk verlangen naar een verlangen met een eind.’  

Bellen met de regisseur van Robin Hood

Zaterdag 8 en zondag 9 februari om 14.00 uur gaat onze nieuwe 4+ voorstelling Robin Hood in première in Schouwburg Odeon in Zwolle. Job Raaijmakers is de regisseur. Even bellen om te vragen hoe het gaat.

De première is in zicht. Gaat het goed?
‘Jazeker, laat maar komen. Nog een week in de repetitieruimte bij Theater Gnaffel repeteren en dan gaan we de montageweek in, in Schouwburg Odeon. Dan komt alles samen; spel, decor, licht en geluid. Daar verheug ik me erg op.’

Waar gaat Robin Hood over?
‘Robin Hood gaat over goed en slecht, het is het klassieke verhaal van Robin Hood in een modern jasje. Ik vind het interessant om te speculeren over de vraag; waarom vertellen we al zo lang het verhaal van Robin Hood? Is goed echt goed en slecht echt slecht? Ikzelf probeer er genuanceerder naar te kijken. Want de koning is niet alleen maar slecht en Robin niet alleen maar goed. We hebben allemaal iets goeds en slechts in ons. Dat zou ik graag met de voorstelling willen laten zien. En dan niet heel zwaar maar juist op duploniveau met humor.’

Hoe bereid je je voor?
‘Ik heb gesprekken gehad met tekstschrijver Mark Haayema. We zaten snel op één lijn. Ik was vroeger groot fan van Robin Hood, heb de video grijs gedraaid, dus deze voorstelling is op mijn hart geschreven. Ik probeer de andere kant van het verhaal van Robin Hood te laten zien. Door de acteurs in en uit de voorstelling te laten spelen, kun je dit extra goed aandikken. De ene keer zijn ze poppenspelers en dan weer zichzelf, dat gaat geruisloos in elkaar over.’

Hoe breng je jouw visie over op de spelers?
‘Door met ze in gesprek te gaan en uit te leggen waarom je iets doet wat je doet. Gelukkig werkt het heel prettig met de spelers Mark, Karlijn en Markoesa.’

Wat hoop je dat het publiek zegt als ze de voorstelling hebben gezien?
‘Wat een verrassend, vrolijk en leuk stuk. Met een glimlach op hun gezicht.’

Robin Hood speelt van mei-juni 2020 in de Nederlandse theaters.  
Klik hier voor meer informatie over de voorstelling en de speellijst.

Marieke van Veen over het decor van Robin Hood

In februari 2020 gaat onze nieuwe 4+ voorstelling Robin Hood in première. Marieke van Veen is verantwoordelijk voor het decorontwerp. Even bellen met Marieke…

Hoe begin je met een decorontwerp?
Het begint altijd met een gesprek met de regisseur, in dit geval Job Raaijmakers. Ik ken Job al langer en weet dat hij van klim- en klauterdecors houdt. Voor het gesprek met de regisseur verdiep ik me in het verhaal. Zo speelt het verhaal van Robin Hood zich af in de bossen. Hoe gaan we dat laten zien en is er ruimte voor een kasteel bijvoorbeeld? Een boomhut misschien? Voegt het wat toe aan het verhaal? We nemen alle opties gezamenlijk door. De dramaturgische verhaallijn van de regisseur is voor mij leidend. Het decor ondersteunt deze boodschap. Daarbij hou je rekening met de grootte van het podium of toneel, het beschikbare budget en de gewenste sfeer.

Waar haal je inspiratie vandaan voor een decor?
Ik hou ervan om kunstenaars bij een project te zoeken. Niet voor de buitenwereld, maar meer voor mijzelf. In dit geval is dat kunstenaar Donald Judd geweest. Hij maakt kunstobjecten door kubussen te stapelen. Zo ontstond voor het decor van Robin Hood het idee om een constructie van kasten te maken waar verschillende werelden uitkomen. Door de invloed van Donald Judd is het decor eigenlijk een modern kunstobject geworden.

Heel veel meer kunnen we er natuurlijk niet over verklappen. Bouw jezelf het decor?
Nee, dat doet Valentijn van der Mieden. Echt een vakman, waar ik heel prettig mee samenwerk. Hij gaat met mijn schetsen uit SketchUp aan de slag. In deze fase overleggen we nog veel. Bijvoorbeeld over afmetingen, verlichting en gewicht. Het decor moet in de Gnaffelbus mee naar de theaters, dus niet te groot en te zwaar zijn.  

Robin Hood gaat 8 februari 2020 in première in de Zwolse Theaters.
Klik hier voor meer informatie over de voorstelling en de speellijst.

Drie vragen aan Els Hazenbos van STIP

Zeggen we op kantoor STIP dan hebben we het vaak over Els. Els Hazenbos doet de acquisitie en tourmanagement bij STIP theaterproducties en werkt al meer dan 23 jaar met ons samen. 

Wat doet STIP precies?
‘STIP theaterproducties is opgericht in 1987 en staat voor jeugd- en jongerentheater dat toegankelijkheid combineert met kwaliteit en diepgang. We zijn gespecialiseerd in de tourneeplanning van de beste jeugdtheatergezelschappen van Nederland en produceren zelf jonge en talentvolle jeugdtheatermakers. Een paar keer per jaar zitten we met Gnaffel om tafel. Dan bespreken we de voorstellingen, blikken terug en kijken vooruit. Welke voorstelling ligt er op de planken voor in de toekomst. Ik denk graag mee en adviseer waar nodig.’

Hoe zou je Gnaffel omschrijven? 
‘Jullie zijn een uniek gezelschap. Het poppenspel van Elout is heel bijzonder en ongeëvenaard. Elke voorstelling is mooi om te zien (heel beeldend) en geeft een bepaald inzicht mee als je het theater verlaat. Een troost, een lach, een aanleiding voor een goed gesprek. Dat is voor mij typisch Gnaffel.’

Op welke voorstelling verheug je je?
Oma, mag ik mijn pop terug vind ik een pareltje. Ik ben dan ook blij dat deze voorstelling in 2020/2021 in reprise gaat. Het is een prachtig verhaal met aan de ene kant die typische Gnaffel ambachtelijkheid van de poppen, in combinatie met een verhaal dat ergens over gaat. Volwassenen raken ontroerd en kinderen lachen. Het is een voorstelling waar zeker in families over wordt nagepraat. Dat is fantastisch als theater dat met mensen doet.’

Maar ik verheug me ook op jullie 4+ voorstelling Robin Hood. Die speelt straks door het hele land. Dat wordt genieten.

Gnaffel versus Kintsugi

Kintsugi (‘gouden verbinding’) is de Japanse kunst van het repareren van gebroken keramiek met goud. In de Japanse schoonheidsleer dragen de sporen van gebruik, breuk en herstel bij aan de schoonheid en waarde van een voorwerp.

Kintsugi benadrukt de barsten in een keramieken voorwerp en onthult zo een deel van zijn geschiedenis en benadrukt de schoonheid van imperfectie en vergankelijkheid.

Het voorwerp wordt zorgvuldig in ere hersteld, het verzoent zich met zijn verleden en wordt daardoor paradoxaal genoeg sterker, mooier en dierbaarder dan voor de breuk.

Theater Gnaffel wil de verhalen van kwetsbare, imperfecte en soms onopvallende mensen een podium geven. Hun verhalen laten je zien dat iedereen er toe doet. Want als je gezien wordt dan groei je. Een ode aan de kwetsbaarheid, aan alle buitenbeentjes, aan hen die niet worden opgemerkt.

Wij moedigen je aan het lef te hebben imperfect te zijn en je kwetsbaarheid te laten zien.

Lotte Visser over educatie Wees geen Vierkant

Wees geen Vierkant is de eerste Gnaffelproductie voor kinderen van 10 tot 14 jaar. De voorstelling wordt op festivals en in theaters gespeeld maar ook op scholen. Achter de schermen is hard gewerkt aan een aansluitend educatieprogramma. Het educatiemateriaal van Wees geen Vierkant bestaat uit verschillende podcasts, een superheld-ontwerp-opdracht en een ‘ik-ken-mezelf-heus-wel-spel’. Allemaal bedacht door Lotte Visser.

Even voorstellen
“Mijn naam is Lotte Visser en ik loop stage op de educatieafdeling van Theater Gnaffel. Ik mocht de educatie voor Wees geen Vierkant ontwerpen en ik heb dat met erg veel plezier gedaan. Ik werd vanaf het begin erg goed betrokken bij het maakproces en de repetities, zodat ik de educatie zo goed mogelijk kon laten aansluiten op de voorstelling. Ik wilde met de educatie bereiken dat de leerlingen, naast het bekijken en beluisteren van de voorstelling, ook zelf zouden kunnen ervaren waar de voorstelling over gaat. Ik heb ervoor gekozen om een podcast te maken die voorafgaand aan de voorstelling in de klas kan worden beluisterd, zodat leerlingen alvast een beetje kennis kunnen maken met de personages uit de voorstelling.

Educatiespel
Vervolgens bezoeken de leerlingen de voorstelling. Wanneer zij weer terug in de klas zijn, gaan ze met hun eigen leerkracht aan de slag met het ‘ik-ken-mezelf-heus-wel-spel’. Ik heb dit spel bedacht omdat ik wilde dat de leerlingen op zoek zouden gaan naar alle verschillende eigenschappen die zij bezitten, zoals Sofia en Amber dit ook doen in de voorstelling. Het spel bestaat uit 51 kaartjes met verschillende eigenschappen en symbolen en het is de bedoeling dat je jezelf èn je buurman of buurvrouw zo goed mogelijk leert kennen.

Superheld werkblad
Het derde en laatste onderdeel van de educatie is het ‘ontwerp jezelf als superheld’-werkblad. Een held kan veel dichterbij je staan dan je zelf denkt en je kan ook zelf een held worden, gewoon door te zijn wie je bent. De leerlingen maken kennis met vijf superhelden door te luisteren naar verschillende podcasts en gaan vervolgens aan de slag met het creëren van zichzelf als superheld.

Het ontwerpen van deze lessen was heel erg leuk om te doen en ik hoop dat de leerlingen er net zo veel plezier aan zullen hebben!”

Video Robin Hood (4+) – in 2020 in de theaters

Alleen gelaten, voor de deuren van een klooster, vindt een grote bruine beer Robin. Ze voedt hem liefdevol op in haar groene wereld, zonder grenzen en zonder macht. Een heerlijke wereld waarin iedereen gelijk is. Maar eenmaal in de mensenwereld aangekomen, blijkt dat het daar alles behalve eerlijk is. Prins Jan verhoogt elke dag de belastingen, zodat hij zelf gelukkiger wordt in zijn met geitenmelk gevulde zwembad.

Robin kan het niet langer aanzien en doet er alles aan om de mensen hun stem én geld terug te geven. Samen met koningsdochter Marian besluiten ze te vechten tegen Prins Jan. Ze stelen van de rijken en geven het terug aan de armen. Samen verzinnen de vrienden diep in het bos een geweldig plan om Prins Jan van zijn troon te stoten.

Een muzikaal poppenspel met muziek van Herman van Veen.
Klik hier voor Robin Hood bij jou in de buurt. 

Trailer: Oma, mag ik mijn pop terug? (6+)

Elke zondag gaat Fien met haar pop bij oma op visite. Ze doen spelletjes en eten koekjes. De koekjes zijn veel zachter dan bij Fien thuis.Fien ziet dat haar oma ouder wordt en steeds meer begint te vergeten. Wat als oma het allemaal niet meer kan onthouden? Dat ze haar eigen naam niet meer weet, of dat ze is vergeten dat ze je oma is?
Op een dag vergeet oma zoveel dat ze moet verhuizen naar een speciaal huis voor vergeetachtige opa’s en oma’s. Pop mag een nachtje bij haar logeren, maar als oma niet meer weet waar ze pop gelaten heeft, moet Fien in actie komen.